สายการบิน ฟินมั๊ย ?

                การทำธุรกิจทุกวันนี้ดูเหมือนว่ามันฝืดเคียงไปหมด  ธุรกิจเดิมๆต้องปรับตัวรับกับการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วและรุนแรงมากกว่าในอดีตที่ผ่านมา    แต่ดูเหมือนมีธุรกิจหนึ่งที่แม้จะไม่เปลี่ยนแปลงรูปแบบมากนักแต่ก็ต้องปรับตัวเพื่อความยั่งยืน   “ธุรกิจการบิน”  จากเดิมที่มีแต่สายการบินแบบมาตราฐาน  มาวันนี้มีแบบสายการบินต้นทุนต่ำ  กับสายการบินมาตราฐาน  แต่ก็แถมมาอีกคือสายการบินพรีเมียม  คือสูงกว่ามาตราฐาน

                องค์ประกอบของธุรกิจ  เครื่องมือทางธุรกิจไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงเสียเท่าใด   เปลี่ยนแต่แพลทฟอร์ม  โครงสร้างการบริหาร  ไม่ว่าจะเป็นต้นทุน  ตัวเครื่องบิน  ตัวสนามบิน  การบริการสิ่งอำนวยความสะดวก  การใช้เทคโนโลยีในการสื่อสารและบริการกับผู้โดยสารเท่านั้นที่เปลี่ยนแปลงไป  กล่าวอย่างนี้ก็คงจะไม่เข้าใจจึงขอจะยกตัวอย่าง 3 สายการบิน มาเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น   คือ สายการบินไทย  สายการบินอิมิเรสต์  และสายการบินเตอร์กิชแอร์ไลน์

                ทั้งสามสายการบินเหมือนกันอยู่อย่างหนึ่งคือเป็นสายการบินมาตราฐาน หรือ พรีเมียมก็แล้วแต่ใครจะตีความ  แต่เป้าหมายลูกค้าเหมือนกัน  ต่างกันที่แนวคิดการบริหารซึ่งมีผลต่อผลประกอบการทางธุรกิจ

                เรื่องแรกเลยคือ ตัวเครื่องบิน และ  รุ่นของเครื่องบิน  ซึ่งแน่อนคงไม่พ้น แอร์บัส  กับ โบอิ้ง

                การบินไทย  80 ลำ  รวมแล้วถึง  14 โมเดล

                อิมิเรสต์  257 ลำ  มีแค่ 4 โมเดล  เป็นแอร์บัส A 380 –800 ถึง  111 ลำ

                เตอร์กิชแอร์ไลน์  314 ลำ   11 โมเดล

                แล้วมันสำคัญอย่างไร  .....ต้นทุนในการสำรองอะไหล่  การฝึกนักบิน  ความชำนาญ ฯลฯ ตามมาครับ   เดิมผมก็คิดว่าอิมิเรสต์ซึ่งมีแอร์บัส A380 ถึง  111 ลำ ที่สามารถจุผู้โดยสารได้  500-600 คนต่อเที่ยว  ซี่งแน่นอนโอกาสในการที่ผู้โดยสารจะเต็ม  หรือ ถึง  70-80 % คงจะน้อย  และทำให้ขาดทุนในที่สุด  แต่ลองมาดูผลประกอบการทั้งสามสายการบิน สองปีย้อนหลังกันครับ 

หน่วย : ล้านเหรียญสหรัฐอเมริก

               

สายการบิน	ปีที่ก่อตั้ง	จุดบิน	ปี 2017		ปี 2018
			รายได้	กำไร	รายได้	กำไร
การบินไทย	1960	62	6,352.00	-       70.23	6,687.00	-     387.50
อิมิเรสต์	1985	141	26,322.00	1,016.00	28,446.00	1,467.00
เตอกิชแอร์ไลน์	1933	280	10,958.00	2,196.00	12,855.00	2,719.00

                เราค้นพบว่าปัญหาของการบินไทยคือการบริหาร และการวางยุทธศาสตร์เป็นสำคัญ   การบินไทยมีจุดบินเพียงครึ่งหนึ่งของอิมิเรสต์ และ แค่ เศษหนึ่งส่วนสี่ของ เตอร์กิชแอร์ไลน์เท่านั้น   ถ้าใครเดินทางไปอัฟริกา และเมืองรองๆในยุโรปแล้วละก็  ขอแนะนำสองสายการบินนี้เลยครับเพราะถ้าไปเมืองรองแล้วก็ต้องต่อเครื่องอยู่ดี  สู้ไปต่อที่อิสตันบูล หรือ ดูไบ  แถมราคาค่าตั๋วถูกกว่าการบินไทยมาก   แน่อนทำเลที่ตั้งของสนามบินก็สำคัญการบินไทยคงไม่สามารถที่จะบินไปเมืองรองในยุโรปและ อัฟริกาได้    แต่เมืองรองในเอเชียละครับมีบินไปกี่เมืองกันปล่อยให้ไทยแอร์เอเชียบินไปเมืองรองดูแล้วไม่น้อยกว่า  30 เมืองในเอเชีย   ที่เล่ามาทั้งหมดเพราะรักในการบินไทยอยากเห็นสายการบินแห่งชาตินี้อยู่ยั้งยืนยงและบริหารแบบมีกำไรและอยู่รอดปลอดภัยในภาวะลำบาก 

                นอกเหนือจาก  การบริหารต้นทุนการบิน  ราคาค่าตั๋ว  การบริหารจุดบินแล้ว สิ่งที่เป็นของแถมอีกอย่างหนึ่งที่ผู้โดยสารอาจจะไม่ค่อยได้ใช้เป็นตัวเลือกต้นๆแต่ก็นับว่าเป็นปัจจัยเสริม  คือ  สิ่งอำนวยความสะดวกและความบันเทิงบนเครื่องบิน  ทั้งสองสายการบินมีภาพยนต์ให้เลือกหลายร้อยเรื่อง  แถมมีทั้งพากย์หรือบรรยายภาษาท้องถิ่นต่างๆหลากหลายภาษา (ดูในบทความก่อนหน้า)   แต่การบินไทยหนังเก่า  จำนวนเรื่องน้อย มีแต่ภาษาสากล    รวมทั้งการค้นหาข้อมูลทางหน้าจอลำบากอีกต่างหาก  เช่น ถ้าจะหาหนังที่มีบทบรรยายไทยต้องกดเข้าไปดูหนังเรื่องนั้นก่อนแล้วกดตรงบทบรรยาย แล้วจึงเลือกภาษาที่ต้องการ  ในขณะที่เตอร์กิชแอร์ไลน์กดไปที่ภาษาไทยก็จะมีภาพยนต์ที่บรรยายไทยขึ้นมาให้เลือกเป็น 100 เรื่องเลยครับ   เรียกได้ว่ารู้จัก รู้ใจ ผู้โดยสารไปเสียนี่กระไร  .............

แหล่งข้อมูล

https://investor.turkishairlines.com/en/financial-operational/financial-statements/1/2017/all-period

https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2

https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%95%E0%B8%AA%E0%B9%8C%E0%B9%81%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%99%E0%B9%8C

https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%8A%E0%B9%81%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%99%E0%B9%8C

“กีฬาพาความสงบสุข”

             

Olympic Diplomacy and Peace คือหัวข้อในการประชุม 15^th International Session for President or Directors of Olympic Academy  ซึ่งผมเองได้มีโอกาสได้รับเกียรติเป็นตัวแทนของสถาบันวิทยาการโอลิมปิคไทย  ไปเข้าร่วมประชุมกับตัวแทนอีก 130 ประเทศทั่วโลกและทุกภูมิภาค    ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 10-17 พฤษภาคม 2562  ที่  International Olympic Academy เมืองโอลิมเปีย  ประเทศกรีซ   ซึ่งเป็นสถานที่จัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิคสมัยโบราณตั้งแต่ศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสตกาล   ซึ่งในการไปประชุมครั้งนี้ขอนำเอาเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยในการประชุมและการเดินทางมาเล่าสู่กันฟังดังนี้

                สำหรับการประชุมก็จะมีการบรรยายโดยวิทยากรรวม 8 หัวข้อที่เกี่ยวข้องกับธีมของการประชุมในเรื่องกีฬาและสันติภาพเป็นสำคัญ  และให้เวลาในการบรรยายครึ่งชั่วโมงและให้มีการซักถามและแสดงความคิดเห็นอีกครึ่งชั่วโมง  ซึ่งคนไทยเราอาจจะไม่ค่อยคุ้นเคยเพราะแนวคิดในการประชุมไม่ใช่การมานั่งรับฟังแต่เพียงอย่างเดียว  จุดประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนทัศนคติและนำประสบการณ์มาแลกเปลี่ยนกันเป็นสำคัญ  การบรรยายนั้นเป็นเพียงหัวข้อนำร่องเพื่อให้เข้าสู่กระบวนการถแถลง   ซึ่งสังเกตุเห็นได้ว่าคนที่ยกมือซักถามและแสดงความคิดเห็นนั้นส่วนใหญ่แล้วมาจาก ยุโรป และ อัฟริกา  เพราะอาจจะเป็นพฤติกรรมการเรียนรู้ของคนในทวีปนั้นๆ  และมักจะอยู่ในส่วนของการแสดงความคิดเห็นมากกว่าซักถาม  เหมือนกับการแสดงองค์ความรู้ประมาณนั้นเรยโดยเฉพาะอย่างยิ่งพวกที่มากจากอัฟริก    ส่วนพี่เอเชียเรามีซักถามแสดงความคิดเห็นเพียง  3-4 ประเทศ  และผมเป็นคนจากเอเชียนตะวันออกเฉียงใต้เพียงคนเดียวที่ได้ยกมือขึ่นซักถามและแสดงความคิดเห็น

                ส่วนในการแบ่งกลุ่มย่อยเพื่อให้ได้มีโอกาสระดมสมองก็ได้แบ่งผู้เข้าร่วมประชุมเป็น 10 กลุ่ม  โดยกลุ่มที่ใช้ภาษาอังกฤษ 8 กลุ่ม และ กลุ่มที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส 2 กลุ่ม  โดยแต่ละกลุ่มก็แบ่งตามทวีปให้มีทุกทวีปในจำนวนที่เฉลี่ยกันไปทำให้ได้มีโอกาสเรียนรู้  แนวคิด ทัศนคติ และเทคนิคต่างๆของแต่ละประเทศ แต่ละทวีปอย่างน่าสนใจทีเดียว  ซึ่งผมได้เสนอแนวคิดและได้รับการตอบรับจนได้นำเสนอแนวคิดและข้อสรุปนี้ในที่ประชุมวันสุดท้าย  ซึ่งอักษรแรกของคำเมื่อนำมาเรียงต่อกันอ่านรวมได้ว่า SPORT   คือ

                How to Use Sport for Peace?

S incerity and human spirit
P assion that drives people to create policy
O rganisation and Structure used to implement
     these policy
R elationships that are needed
    Timing to make right decisions at the right time

นอกเหนือจากการประชุมแล้วยังได้มีโอกาสไปเยี่ยมชมโบราณสถานที่แข่งขันกีฬาโอลิมปิคโบราณ  ที่จุดไฟโอลิมปิคโบราณ  ตลอดจนพิพิธภัณฑ์  Archaeological site /  Museum of Ancient Olympic  /  Olympic Mueseum   ซึ่งแม้ไม่อลังการณ์งานสร้างเท่ากับ Acropolis of Athens  ซึ่งเป็นมหาวิหารและตำนานอันลือเลื่อง  แต่ก็ทำให้รู้สึกได้ถึงบรรยากาศแห่งจุดเริ่มต้นของกีฬา  ที่จะเป็นเครื่องมือหนึ่งในการสร้างความสามัคคีและความสงบสุข  หรือ ลดความขัดแย้งลงได้  ดังตัวอย่างกีฬาเทเบิลเทนนิสที่  สหรัฐ และ จีน ใช้เป็นจุดเริ่มต้นสร้างความสัมพันธุ์และยุติสงครามเย็น  แต่มาเริ่มประทุสงครามการค้าแทนโดยโดนัลล์ ทรัมป์   หรือ เนลสันแมนเดลล่า ใช้กีฬารักบี้เป็นเครื่องมือสร้างความสามัคคีของคนในชาติ  ถ้าใครได้ดูภาพยนต์เรื่อง "อินวิคตัส เกมนี้เพื่อชาติ" 

 

ลองไปหาดูในยูทูปก็จะเข้าใจในเรื่องนี้เป็นอย่างดียิ่ง  และสุดท้ายเมื่อเร็วๆนี้ในกีฬาโอลิมปิคฤดูหนาวที่เมืองพย็องชังในปี  2018  สองเกาหลีใช้ธงรวมชาติซึ่งเป็นธงสีขาวและมีรูปประเทศเกาหลีเป็นผืนเดียวกันสีฟ้า  และเดินพาเหรดร่วมกันในพิธีเปิดโอลิมปิกฤดูหนาว 2018 ในฐานะประเทศ “เกาหลี” โดยจะแข่งฮอกกี้น้ำแข็งเป็นทีมเดียวกันอีกด้วย 

                ก็หวังว่าจะเป็นจุดเริ่มต้นของการลดข้อขัดแย้งและเปิดการเจรจาเพื่อสันติภาพหรือการรวมชาติได้ในอนาคต   สงสัยว่าเราต้องให้พรรคการเมืองไทยทั้งหลายหันมาเล่นกีฬาสร้างสันติสุขกันบ้างแล้วกระมัง  ซึ่งก็ไม่แน่ว่าอาจจะยิ่งแตกแยกไปอีกหรือเปล่าถ้า...........กรรมการไม่ยุติธรรมและเลือกข้าง??  หุหุ ..........

 

ศูนย์กลางการบิน (HUB)

                   

             จุดศูนย์กลางการบินในแต่ละภูมิภาค  (HUB) นั้นสามารถสร้างรายได้และสร้างเศรษฐกิจให้กับประเทศนั้นได้อย่างมหาศาล  ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของรายได้โดยตรงจากค่าตั๋วเครื่องบิน  แต่ยังมีรายได้โดยอ้อมไม่ว่าจะเป็น  อาหารและการบริการบนเครื่องบิน  ค่าซ่อมบำรุง (ถ้ามีศูนย์ซ่อมเครื่องบินอยู่ด้วย)  นอกจากนี้ยังเป็นตัวส่งเสิรมและสนับสนุนในอุตสาหกรรมอื่นๆในหลายมิติ  ทั้งอุตสาหกรรมการบินกาขนส่ง อุตสาหกรรมสายการบิน อุตสาหกรรมการท่าอากาศยาน อุตสาหกรรมการบริการจราจรทางอากาศ และอุสาหกรรมการท่องเที่ยวทั้งทางตรงและทางอ้อม  เพราะธุรกิจการบินเป็นสินค้าบริการที่มีมูลค่ามหาศาล               

ซึ่งการจะเป็นศุนย์กลางการบินได้นั้นนอกจากทำเลที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งแล้วยังต้องมีองค์ประกอบอื่นๆที่มาสนับสนุนอีกด้วย  ไม่ว่าจะเป็นสนามบิน  การบริการอื่นๆที่กล่าวไว้ข้างต้น ซึ่งจะเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยวิสัยทัศน์และวัตรปฎบัติของผู้บริหารประเทศ  วันนี้เราเชื่อว่า กรุงเทพฯ โดยสนาบินสุวรรณภูมิเป็นศุนย์การการบินที่สำคัญในภูมิภาค  แต่ก็ต้องยอมรับว่ายังสูงสิงค์โปรและ ฮ่องกงไม่ได้  ทั้งๆที่ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์นั้นเราดีที่สุด นอกจากนี้แล้วยังไม่ค่อยได้ประสบกับวาตภัยหรือเหตุการณ์ที่จะมีผลต่อการเดินอากาศอย่างมีนัยะสำคัญ   อีกทั้งการบินไทยเองที่เป็นตัวฉุดรั้งความสามารถในการเป็นศุนย์กลางการบินในภูมิภาคที่สำคัญ.............อะไรคือสัญญาณในเรื่องนี้ !!!

สิงค์โปร์  มี สิงคโปรแอร์ไลน์ ที่เป็นตัวขับเคลื่อน                                                                                           สหรัฐอารับอิมิเรสต์  มี  อิมิเรสต์แอร์ไลน์  เป็นตัวขับเคลื่อน                                                                              ตุรกรี   มี เทอร์กิชแอร์ไลน์เป็นตัวขับเค่ลื่อน        

ส่วนใหญ่เราจะคุ้นเคยกับสิงค์โปรแอร์ไลน์และสนามบินชางงีกันดีอยู่แล้ว   ส่วน อิมิเรสต์และเตอกแอร์ไลน์ไม่ค่อยจะคุ้นเคยเสียเท่าใด  แต่ในปีนี้ผมได้มีโอกาสใช้บริการของทั้งสองสายการบิน (เดิมเคยใช้อยู่แล้ว) และแวะพักเปลี่ยนเครื่องที่ทั้งสองประเทศก็ค้นพบข้อเท็จจริงบางประการที่อยากนำมาเล่าสู่กันฟัง 

                อิมิเรสต์แอร์ไลน์คนที่เดินทางไปยุโรป และ อัฟริกา และต้องการตั๋วเครื่องบินราคาถูก  แถมบริการดีคงต้องเลือกสายการบินนี้  นอกจากตัวเครื่องบินใหม่ ใหญ่ (A380) แล้ว  การบริการใช้แอร์ชาวเอเชียทั้งหลายนี่เอง  ตั๋วถูกขนาดที่ว่าถ้าเทียบกับการบินไทยต่างกัน 10,000-20,000 บาทเลยในบางช่วงเวลา  แถมสิ่งบันเทิงบนเครื่องบินนั้นเรียกได้ครบครั้น  มีภาพยนต์น่าจะถึง 1000 เรื่องให้เลือก  ที่สำคัญมีภาพยนต์พากษ์ในเสียงภาษาต่างๆนอกจากภาษาหลักๆของโลกแล้ว เช่น อังกฤษ สเปน เยรมัน  จีน  อาหรับ แล้วยังมีภาษาที่เราคาดไม่ถึงแน่นอน  ภาษาไทย ฮินดู  ตากาล้อก เบงกาลี (บังคลาเทศ) อินโดนีเซีย สวีดีช รัสเซีย ฯลฯ  และยังได้จัดหมวดหมู่สะดวกแก่การค้นหา  นอกจากจัดหมวดหมู่ตามประเภทของภาพยนต์แล้วยัง  จัดตามภาษาที่พากษ์  ได้ใจลูกค้าคนไทยเป็นอย่างมาก 

                สำหรับเตอร์กิชแอร์ไลน์นั้นก็คล้ายกันแม้ในส่วนพนักงานบริการจะไม่ค่อยมีคนเอเชียเป็นแอร์คอยบริการก็ตาม  แต่ทั้งสองสายการบินมีแนวคิดที่เหมือนกันอยู่อย่างหนึ่งคือเครื่องบินต้องใหม่  และ สะดวกสบายทั้งที่นั่ง (ขนาดของที่นั่ง และ การออกแบบที่นั่ง)  รวมทั้งความบันเทิงบนเครื่องบินอาจจะเรียกได้ว่ามีหนังที่พากษ์ไทยมากกว่าบนเครื่องของการบินไทยเองเสียอีก  และแน่นอนก็มีหนังไทยให้ชมแบบตัวเป็นๆอีกด้วย  ซึ่งเตอร์กิชแอร์ไลน์แม้เดินทางด้วยชั้นประหยัดหากเป็นไฟลท์ดึกแล้วจะมีกระเป๋าเล็กๆพร้อมแปรงสีฟัน ถุงเท้า ผ้าปิดตา รองเท้าแตะ ให้ด้วย  ซึ่งบนเครื่องการบินไทยไม่มีบริการนี้เลยในชั้นประหยัด แถมชั้นธุรกิจบางไฟล์ยังไม่ให้ก็มีเจอมากับตัวเองไฟลท์ขากลับจากโคลอมโบ ศรีลังกา  ออกประมาณเที่ยงคืนกว่าๆถึง กทม. ประมาณ 6 โมงเช้าชั้นบิสิเนสยังไม่มีให้เลยครับพี่น้อง   ค่าตั๋วโดยสารราคาถูก กทม ไปยุโรป ไม่เกิน 30,000 บาท  แถมสามารถต่อเครื่องไปยังเมืองต่างๆในยุโรป รวมทั้งเมืองรองๆได้เกือบทั้งหมดในยุโรป  และที่สำคัญทุกครั้งที่ขึ้นเครื่อง TK ไปหรือผ่านไป อิสตันบูล ปรากฏว่าเครื่องเต็มหรือเกือบเต็มทั้งนั้น   คำถามๆว่า “แล้วทำไมไม่มีไฟลท์ของ TG บินไปอินตันบูลบ้าง ?? “   ที่เล่ามาทั้งหมดนี้เก็เพื่ออยากให้การบินไทยปรับปรุงการบริการและราคาให้ดีเพื่อแข่งขันกับคู่แข่งขันที่เมื่อสิบกว่าปีที่แล้วไม่รู้ว่าอยู่ดิวิชั่นใด แต่ตอนนี้นำหน้าเราไปแล้วนั่นเอง

                สิ่งอำนวยความสะดวกในสนาบินทั้งสองก็ยอดเยี่ยมน้องๆชางงีของสิงค์โปรเลยครับ  ที่ตุรกีเพิ่งเปิดสนามบินใหม่   สนามบินนครอิสตันบูลจะมีผู้เดินทาง 90 ล้านคนต่อปี และในอีก 10 ปีข้างหน้า เมื่อเปิดใช้งานอย่างสมบูรณ์ จะมีผู้เดินทาง 200 ล้านคน ด้วยรันเวย์ของสนามบิน 6 รันเวย์    ซึ่งผมได้แวะพักเพื่อเปลี่ยนเครื่องไปกรีซปรากฎว่าสะดวกสบาย  ป้ายต่างๆถูกจัดวางไว้อย่างเหมาะสมต่อเครื่องได้อย่างเรียบร้อยแม้จะมาเป็นครั้งแรกก็ตาม   ขากกลับได้ไปใช้บริการในเลานจ์ของเตอกิชแอร์ไลนซึ่งเลิศหรูดูดีมีชาติตระกูลมากมาย

 เสียอย่างเดียวอาหารมีแต่แบบแขกๆ  ถ้ามีอาหารเอเชียเสริมเข้าไปซักหน่อยผมให้ 10 ดาวเลยครับพี่น้อง.............@@@